Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki kara yolu taşımacılığında Schengen’in kısa süreli kalış sınırı, sık sefer yapan TIR sürücülerinin geçişlerini etkiliyor. Ekim sonunda Kapıkule ve Hamzabeyli’de sürücüler uygulamayı protesto etti. Bulgaristan Ulaştırma Bakanlığı, Kapıkule’nin karşısındaki Kapitan Andreevo’da kuyrukların sıkılaşan denetimler ve protestoların yanı sıra modernizasyon çalışmaları nedeniyle bazı şeritlerin kapanmasından da kaynaklandığını açıkladı.
Bulgaristan’daki geçici uygulamanın süresi belirsiz
Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND), Türk TIR sürücülerine yönelik kalış süresi denetimlerinin ve buna bağlı cezai işlemlerin kasım sonuna kadar uygulanmayacağının sözlü olarak bildirildiğini aktardı. Bu ertelemeye ilişkin Bulgaristan makamlarından yazılı bir teyit henüz yayımlanmış değil. UND, 9 Kasım tarihli duyurusunda taşımacılardan ve sürücülerden sefer öncesinde kalan günlerini kontrol etmelerini istedi.
Geçerli vizeyle de kalış sınırı dolabiliyor
Schengen’de kısa süreli kalış için her seyahat gününde geriye doğru 180 güne bakılıyor. Bu dönemde Schengen bölgesinde geçirilen toplam süre 90 günü aşamıyor. Vizenin geçerliliği sürse veya yeni bir kısa süreli vize alınsa bile önceki kalış günleri hesaba katılıyor. 10 Nisan 2026’da sistemi kullanan ülkelerin dış sınır kapılarında tam olarak devreye giren Giriş/Çıkış Sistemi (EES), mevcut kuralın elektronik kayıtlarla denetlenmesini sağlıyor. AB’nin Temmuz 2025’te Türk vatandaşları için yürürlüğe koyduğu kademeli çok girişli vize kolaylığı ise mesleki amaçla başvuran TIR sürücülerini kapsamıyor.
Navlunda yüzde 50’ye yakın artış tahmini
ARCLOG Yönetim Kurulu Başkanı Fahrettin Arabacı, EKONOMİ gazetesine 4 Kasım’da yaptığı açıklamada, uygulamanın sürmesi halinde Türkiye ile Avrupa arasında yük taşıyan yaklaşık 35 bin sürücüden 20 bininin 15 gün içinde kalış hakkını doldurabileceğini söyledi. Arabacı, yabancı nakliye şirketlerine başvurulması halinde ihracatçıların navlun maliyetlerinin yüzde 50’ye yakın artabileceğini öngördü. Her iki rakam da Arabacı’nın sektör tahminine dayanıyor.
Ankara kolaylık, nakliyeciler ortak düzenleme istiyor
Ticaret Bakanlığı, Dışişleri ve Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarıyla birlikte Bulgaristan ve Avrupa Komisyonu nezdinde vize başvurularına öncelik verilmesini ve sınır geçişlerinin hızlandırılmasını talep etti. UND Başkanı Şerafettin Aras, Bulgaristan’daki geçici kolaylığın Almanya, İtalya ve Hırvatistan’daki kontrolleri etkilemediğini belirterek AB’den ortak bir geçiş tarihi belirlemesini ve önceki süre aşımlarını bu tarihten itibaren dikkate almamasını istedi. Yük Mühendisliği Birliği Başkanı Ahmet Altunkum ise kara yolu taşımacılığının Türkiye–AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesi kapsamında ele alınması çağrısında bulundu.
Aynı kalış sınırı Birleşik Krallık’ta da taşımacılık sektörünün gündeminde. Birleşik Krallık Kara Yolu Taşımacılığı Birliği (RHA), 20 Kasım’da yapılması planlanan Birleşik Krallık–AB zirvesi öncesinde profesyonel sürücüler için karşılıklı muafiyet talep etti.
