Londra merkezli döner ve et firması Eslem Meat Direktörü Ramazan Sarılmaz, döner sektöründe yaşanan maliyet baskısının üreticileri ciddi şekilde zorladığını söyledi. Özellikle kırmızı et ve tavuk fiyatlarında yaşanan sürekli artışa rağmen, bu yükselişin döner satış fiyatlarına aynı oranda yansıtılamadığını belirten Sarılmaz, sektörde fiyat istikrarsızlığının hem üreticiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkilediğini ifade etti.
İngiltere ve Kıta Avrupası’nda son yıllarda hızla büyüyen döner sektörünün, artan rekabet ve kontrolsüz fiyat politikaları nedeniyle sürdürülebilirlik sorunu yaşamaya başladığını kaydeden Sarılmaz, üretici firmalar arasında ortak standartların oluşturulmasının artık kaçınılmaz hale geldiğini dile getirdi.
“Rekabet kaliteyi aşağı çekiyor”
Döner üretiminde ana hammaddenin et olduğunu hatırlatan Sarılmaz, özellikle son dönemde, enerji, lojistik ve işçilik maliyetlerindeki yükselişin üreticiler üzerinde büyük baskı oluşturduğunu söyledi. Buna karşın piyasada oluşan yoğun rekabet nedeniyle birçok firmanın maliyet artışlarını ürün fiyatlarına tam olarak yansıtamadığını belirten Sarılmaz, bunun kalite üzerinde risk oluşturduğunu ifade etti.
Sarılmaz, “Sektörde fiyat birliği olmadığı için firmalar arasında çok sert bir rekabet oluşuyor. Bu da bazı üreticileri daha düşük maliyetli ürünlere yönelmeye zorluyor. Uzun vadede bu durum hem kalite standardını düşürür hem de tüketicinin güvenini zedeler” dedi.
Küçük üreticiler zorlanıyor
Sektörde özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin ayakta kalmakta zorlandığına dikkat çeken Sarılmaz, üreticiler arasında güçlü bir iletişim ve ortak hareket kültürü oluşmamasının büyümeyi yavaşlattığını söyledi.
Birleşik Krallık ve Avrupa’daki döner pazarında son yıllarda ciddi bir büyüme yaşansa da maliyet baskısının kârlılığı önemli ölçüde düşürdüğünü belirten sektör temsilcileri, özellikle enerji giderleri ve et tedarik zincirindeki sorunların üretimi olumsuz etkilediğini ifade ediyor.
İngiltere başta olmak üzere Avrupa genelinde faaliyet gösteren birçok döner üreticisinin artık çok düşük kâr marjlarıyla çalıştığını vurgulayan Sarılmaz, “Üretici firmalar arasında olması gereken diyalog eksikliği nedeniyle sektör ortak bir fiyat politikası geliştiremiyor. Bu da firmaları sınırlı kâr marjıyla çalışmaya zorluyor” diye konuştu.
“Standartlaşma kaçınılmaz hale geldi”
Sektörün geleceği açısından ortak standartların önemine işaret eden Sarılmaz, üreticilerin asgari müştereklerde buluşması gerektiğini söyledi.
Küçük ve orta ölçekli üreticilerin bir araya gelerek fiyat istikrarı sağlamasının sektöre olumlu katkı sunacağını belirten Sarılmaz, “Bu sağlanamadığı takdirde üretici firmaların belli standartta ürün temin etmesi zorlaşacak ve bunun olumsuz etkisi doğrudan tüketiciye yansıyacak” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar ise döner sektöründe kalite standardının korunabilmesi için üretim denetimlerinin artırılması, kayıt dışı üretimin azaltılması ve sektör içi koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Avrupa’da döner pazarı büyüyor
Araştırmalara göre Avrupa’daki hazır tüketim ve hızlı servis restoran sektöründe döner, son yılların en hızlı büyüyen ürün grupları arasında yer alıyor. Özellikle Almanya, İngiltere, Fransa ve Hollanda’da artan talep, Türk döner sektörünü uluslararası ölçekte önemli bir konuma taşıyor.
Ancak sektör temsilcileri, sürdürülebilir büyümenin sağlanabilmesi için yalnızca üretim kapasitesinin değil, kalite, fiyat dengesi ve tedarik güvenliğinin de korunması gerektiğini vurguluyor.
Ramazan Sarılmaz da sektörün geleceği açısından ortak hareket etmenin önemine dikkat çekerek, “Döner sektörü artık kalite, fiyat birlikteliği ve üretim standardı konusunda ortak bir zeminde buluşmak zorunda. Aksi halde hem üretici hem de tüketici açısından daha zorlu bir süreç yaşanabilir” değerlendirmesinde bulundu.
